Abdesti Bozan Durumlar Nelerdir? (Diyanet Fetvalarına Göre Listesi)
Namaz kılmanın, Kabe'yi tavaf etmenin ve Kur'an-ı Kerim'i dokunarak okumanın ön şartı olan abdest, maddi ve manevi bir temizliktir. Abdest alındıktan sonra insanın bedeniyle veya iradesiyle gerçekleştirdiği bazı bedensel tepkimeler abdestin bozulmasına neden olur. Abdestin bozulması durumunda ibadetlerin geçerli olabilmesi için abdestin mutlaka yenilenmesi (tazelenmesi) gerekir.
Abdesti Kesin Olarak Bozan Durumlar
İslam fıkhında Hanefi mezhebi merkezli olarak Diyanet İşleri Başkanlığı'nın da belirlediği ve abdesti kesin olarak bozan haller şunlardır:
- Vücuttan Çıkan Maddeler: İdrar yollarından veya makattan herhangi bir şeyin (idrar, dışkı, gaz, kan, meni, mezi, vedi) çıkması abdesti derhal bozar.
- Kanama ve Akıntılar: Vücudun herhangi bir yerinden (örneğin el kesilmesi, sivilce kanaması) kan, irin veya sarı su akması. Burada kural şudur: Çıkan kan veya sıvının, çıktığı noktanın etrafına dağılması veya silinen pamuğa bulaşması abdesti bozar. İğne ucu kadar çıkıp olduğu yerde kalan kan abdesti bozmaz.
- Kusmak: Ağız dolusu (mideden gelen ve zorlanarak çıkarılan) kusmak abdesti bozar. Ağız dolusu olmayan küçük yutkunmalar bozmaz.
- Bilinç Kaybı (Uyku vb.): Yatarak, yan üstü uzanarak veya bir yere tam yaslanıp dayanarak (destek çekildiğinde düşecek kadar) derin uyumak abdesti bozar. Aynı şekilde bayılmak, delirmek veya aşırı sarhoşluk hali de bilinci kapattığı için abdesti ortadan kaldırır.
- Namazda Gülmek: Namaz kılarken yanındaki kişinin duyacağı kadar sesli kahkaha ile gülmek (hem abdesti hem namazı bozar). Sadece kendi duyacağı kadar kıkırdamak namazı bozar ama abdesti bozmaz. Tebessüm etmek ise hiçbirini bozmaz.
Abdesti Bozduğu Sanılan Ancak BOZMAYAN Durumlar
Halk arasında yanlış bilinen veya şüpheye düşülen, ancak aslında abdesti bozmayan durumlar da vardır. Bunları bilmek vesveseden kurtarır:
- Kanın Çıkmadığı Yaralar: Kanın dışarı akmadığı sıyrıklar veya kabuk bağlamış yaranın kabuğunun kendiliğinden düşmesi abdesti bozmaz.
- Ağlamak: Üzüntüden, acıdan veya Allah korkusundan ağlamak abdesti bozmaz. (Ancak bir göz hastalığı sebebiyle gözden akan iltihaplı veya kanlı yaş bozar).
- Kıl ve Tırnak Kesmek: Abdestliyken saç, sakal, etek tıraşı olmak veya tırnak kesmek abdesti kesinlikle bozmaz, abdest alınırken o bölgeler zaten yıkanmıştır.
- Bebek Emzirmek: Kadınların bebeklerini emzirmesi abdesti bozmaz.
- Banyo Yapmak: Sadece yıkanmak amacıyla (gusül gerektirecek bir durum yoksa) banyo yapmak, duş almak abdesti bozmaz.
- Ağız Kanaması Dışında Fırçalamak: Diş fırçalamak abdesti bozmaz. Ancak diş etleri kanarsa ve tükürülen kanın rengi tükürükten fazlaysa (kıpkırmızıysa) abdest bozulur.
Abdestle ilgili şüphe edilen (vesvese) durumlarda kural açıktır: Kesin olarak abdest aldığını bilen bir kimse, abdestinin bozulduğundan şüphe ederse abdestli sayılır. Kesinlik, şüphe ile ortadan kalkmaz.