Namazın İçindeki ve Dışındaki Farzlar Nelerdir? (Namazın 12 Şartı)

İslam dininin direği olan namaz ibadetinin, Allah katında kabul olabilmesi ve geçerli (sahih) sayılabilmesi için yerine getirilmesi zorunlu olan kuralları vardır. Bunlara "Namazın Farzları" denir. Namazın farzları toplam 12 adettir. Bunlardan 6 tanesi namaza başlamadan önce yapılması gereken hazırlıkları içerir ve "Namazın Şartları" olarak adlandırılır. Diğer 6 tanesi ise bizzat namazın içinde yapılan hareketlerdir ve "Namazın Rükünleri" olarak isimlendirilir.

Namazın Dışındaki Farzlar (Şartlar - Namaza Hazırlık)

Namaza durmadan önce eksiksiz olması gereken 6 şart şunlardır:

1. Hadesten Taharet: Gözle görülmeyen hükmi kirlilikten temizlenmektir. Yani kişinin abdesti yoksa normal abdest alması, eğer gerekiyorsa (cünüplük, hayız, nifas sonrası) gusül abdesti almasıdır.
2. Necasetten Taharet: Gözle görülen maddi kirlilikten temizlenmektir. Namaz kılacak kişinin bedeninin, elbiselerinin ve namaz kılacağı yerin (seccadenin) dinen pis sayılan (kan, idrar, dışkı vb.) necasetten temizlenmiş olmasıdır.
3. Setr-i Avret: Namaz kılarken dinen örtülmesi zorunlu olan yerlerin (avret yerlerinin) örtülmesidir. Erkeklerde asgari olarak göbekle diz kapağı arasının; kadınlarda ise el, yüz ve ayaklar dışındaki tüm bedenin hatları belli etmeyecek şekilde örtülmesidir.
4. İstikbal-i Kıble: Namazı mutlaka Mekke şehrinde bulunan Kabe'ye (Kıbleye) dönerek kılmaktır. Kıblenin tam yönünü bilmeyen kişi araştırma yapar ve kalbinin kanaat getirdiği yöne doğru kılar.
5. Vakit: Kılınacak namazın vaktinin girmiş olmasıdır. Vakti girmeden hiçbir farz namaz kılınamaz.
6. Niyet: Hangi vaktin namazını kıldığını kalben bilmek ve niyet etmektir. Dil ile "Niyet ettim Allah rızası için..." demek sünnettir, asıl olan kalbin niyetidir.

Namazın İçindeki Farzlar (Rükünler - Namazın Yapılışı)

Namaza başladıktan sonra eksik bırakılmaması gereken 6 farz şunlardır:

1. İftitah Tekbiri: Namaza girerken elleri kaldırıp "Allahu Ekber" diyerek namaza başlamaktır. Bu tekbiri almayan namaza başlamış sayılmaz.
2. Kıyam: Namazda ayakta dimdik durmaktır. Hastalık, yaşlılık veya ayakta duramayacak kadar mazereti olanlar oturarak kılabilirler.
3. Kıraat: Namazda ayaktayken (kıyamdayken) Kur'an-ı Kerim'den ayet veya sureler (Fatiha ve zamm-ı sure) okumaktır.
4. Rüku: Kıraatten sonra eller dizlere değecek ve sırt düz olacak şekilde eğilmektir.
5. Sücud (Secde): Rükudan doğrulduktan sonra alnı, burnu, iki eli, iki dizi ve ayak parmaklarını yere koyarak secdeye varmaktır. Her rekatta art arda iki secde yapılır.
6. Kade-i Ahire (Son Oturuş): Namazın son rekatında "Ettehiyyatü" duasını okuyacak kadar bir süre oturmaktır. Bu oturuşla birlikte namaz fiilen tamamlanmış olur.

Bu 12 farzdan herhangi birinin kasıtlı olarak veya unutularak eksik bırakılması, o namazın tamamen bozulmasına (geçersiz olmasına) sebep olur ve namazın baştan kılınması gerekir.